Yaşam
Teknoloji
Seyahat
Sağlık
Moda ve Güzellik
Faydalı Bilgiler
Kültür ve Sanat
Eğitim
Doğa ve Hayvanlar
Saltanatın kaldırılması, Atatürk'ün laiklik ve cumhuriyetçilik ilkelerine girmektedir.
Laiklik ilkesi doğrultusunda, devlet ve din işlerinin ayrılması, devletin din ve vicdan özgürlüğüne karışmaması amacı taşır. Saltanatın kaldırılması, bu bağlamda din ve devlet işlerini ayıran inkılaplardan biridir.
Cumhuriyetçilik ilkesi ise millet iradesini ve demokratik yaşam biçimini esas alan bir yönetim şeklini ifade eder. Saltanatın kaldırılması, bu ilkeye uygun olarak egemenliğin bir zümreye değil, milletin kendisine ait olmasını sağlar.
Milli egemenlik ilkesi, cumhuriyetçilik ilkesini tamamlar. Cumhuriyetçilik, egemenliğin millete ait olduğu bir yönetim şeklini ifade ederken, milli egemenlik bu ilkenin bir gereği olarak devletin en üstün gücünün kişilere veya zümrelere değil, doğrudan millete ait olmasını vurgular.
Saltanat kelimesi, TDK'ya göre üç farklı anlama gelir:. Bir ülkede hükümdar, padişah veya sultanın egemen olması.. Bolluk, zenginlik ve bereket içinde gösterişli bir yaşayış sürmek.. Bir kişinin, bir işte veya bir yerde bulunan kimseler üzerinde kendi egemenliğini kurması.
Cumhuriyet döneminde yapılan anayasalar, genellikle Atatürk ilkeleri ve 1982 Anayasası'nın başlangıç ilkeleri doğrultusunda hazırlanmıştır. Bu ilkeler arasında: Atatürk inkılap ve ilkelerine bağlılık. Atatürk milliyetçiliği ve medeniyetçiliği. Çağdaş medeniyet düzeyine ulaşma azmi. Milli egemenlik. Anayasanın ve hukukun üstünlüğü. Hürriyetçi demokrasi. Kuvvetler ayrılığı. Türk varlığının devleti ve ülkesiyle bölünmezliği. Laiklik. Yurtta sulh cihanda sulh arzusu. 1924 Anayasası, kuvvetler birliği (yasama, yürütme, yargı) ilkesini benimsemişken, 1982 Anayasası kuvvetler ayrılığı ilkesini esas almıştır.
Osmanlı'da saltanat, padişahın mutlak egemenliğine dayanıyordu. Saltanatın bazı alametleri: Hutbe: 1516'dan itibaren padişahın adından önce başka isimler anılmadı. Sikke: Osmanlı sikkelerinde padişahın adından başka isim yer almazdı. Bayrak ve sancak: Bayrak, devleti ve hanedanı temsil ederdi. Tuğ: Padişah, 9 tuğ ile temsil edilirdi. Saltanatın sınırlanması, 1876'da II. Abdülhamid tarafından ilan edilen Birinci Meşrutiyet ile başladı. Saltanatın kaldırılması, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin 1922'de kabul ettiği kararla gerçekleşti.
Cumhuriyetçilik ve saltanatın kaldırılması arasındaki ilişki şu şekilde açıklanabilir: Saltanatın kaldırılması, Türkiye Cumhuriyeti'nin ilanının önünü açan önemli bir adımdır. Saltanatın kaldırılmasında etkili olan ilkeler arasında inkılapçılık, cumhuriyetçilik ve laiklik bulunmaktadır. Saltanatın kaldırılmasından 11 ay sonra, 29 Ekim 1923'te Türkiye Cumhuriyeti ilan edilmiştir.
Saltanatın kaldırılmasının bazı nedenleri: Milli egemenlik: Saltanat, ulusal hakimiyet anlayışına ters düşüyordu. İki başlı yönetim: Lozan Barış Konferansı'na hem Ankara hem de İstanbul hükûmetlerinin davet edilmesi, iki başlılığı sona erdirmek için saltanatın kaldırılmasını gerektiriyordu. Padişah ve İstanbul hükûmetinin tutumu: Padişah ve İstanbul hükûmeti, milli mücadele yanlısı değildi ve vatan haini olarak suçlanıyordu. TBMM'nin zaferi: TBMM Hükümeti, İtilaf devletlerine karşı kesin bir zafer elde etmişti. Saltanat, 1 Kasım 1922'de Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından alınan kararla kaldırılmış ve Osmanlı Devleti hukuki olarak sona ermiştir.
Saltanat ve cumhuriyet arasındaki bazı farklar: Egemenlik: Saltanat: Egemenlik, bir hanedanın mirası olarak görülür ve yönetim gücü hükümdarın ailesinden gelen hakka dayanır. Cumhuriyet: Egemenlik kayıtsız şartsız millete aittir ve halkın iradesi seçimler yoluyla temsil edilir. Meşruiyet Kaynağı: Saltanat: Yönetimin meşruiyeti, hanedanın köklü tarihi ve bazen dinî kutsallık gibi faktörlere dayanır. Cumhuriyet: Meşruiyet, toplum sözleşmesi, anayasalar ve seçimlere dayanır. Yönetimde Devamlılık: Saltanat: Veraset usulüyle yönetimde süreklilik sağlanır, ancak iç çatışmalar (taht kavgaları) olabilir. Cumhuriyet: Devlet başkanlığı veya parlamento seçimleriyle düzenli aralıklarla yenilenir. Kişisel Hak ve Özgürlükler: Saltanat: Özgürlüklerin kapsamı ve yasalar hükümdarın inisiyatifine bağlıdır. Cumhuriyet: Bireysel hak ve özgürlükler anayasal güvence altındadır ve tüm vatandaşlara eşit haklar sunmayı amaçlar. Kurumlar ve Kurumsallaşma: Saltanat: Yönetim, saraya ve padişahın otoritesine dayanır; nihai karar padişaha aittir. Cumhuriyet: Yasama, yürütme ve yargı erkleri farklı kurumlara dağıtılır ve kurumsallaşma öne çıkar.
Hukuk
Saltanatın kaldırılması hangi ilkeye girer?
Miras hukuku nedir?
Recep Tayyip Erdoğan kaç yıl başkanlık yaptı?
Kiracıların polise kaydı nasıl yapılır?
Kadın Sığınma Evinde kaç gün kalınır?
Hangi adliyeler hangi bölge adliye mahkemesine bağlıdır?
Kartal Belediyesi imar sorgulama nasıl yapılır?
Kaybolan nikah cüzdanı nasıl çıkarılır?
Milli Piyango biletinde mühür olmazsa ne olur?
Keçiören Belediyesi hangi parti kazandı?
Mot Grup Bilişim kimin?
Kimlik seri numarası neden kabul edilmez?
Kamu Görevlileri Tescil ve Hizmet Daire Başkanlığı ne iş yapar?
KPSS 7225 ve 7257 aynı mı?
Hukuk okuyup pişman olan var mı?
Kadın ve erkek ayrı düğün salonu yasal mı?
Görme ve işitme sorunu olanlar askerlikten muaf olur mu?
Evlenme ehliyet belgesi nereden alınır?
Hakem hastaneye sevk edilen rapor bozulursa ne olur?
PMYO 2 yıllık eğitim sonunda ne olur?
Kadınlarda evlilik yaşı kaç olmalı?
Esnaf ve Zanaatkarlar Odası Yasası nedir?
Kulüp karar defterine neler yazılır?
Memur maaşında derse göre kademe nasıl hesaplanır?
Kadastro geçmişi olan tarla alınır mı?
Haftalık 40 saat çalışma asgari ücrete dahil mi?
Milli bağımsızlık nedir uzun?
Kiralanan şey ne için kullanılır?
Konvoyda korna çalmak yasak mı?
Hız sınırını 1 km aşmanın cezası iptal edilir mi?
Provakatör ve provokatör aynı şey mi?
Gratis'te fişsiz iade olur mu?
Katiplikte klavye sınavı nasıl oluyor?
Kandıra'da toplulaştırma yapılan köyler hangileri?
Revizyon ve ilave imar planı arasındaki fark nedir?
Jandarma'da komando olmak için kaç yıl görev yapmak gerekir?
Noter olmak için kaç yıl okumak gerekir?
Lisanen kabahat ne demek hukuk?
Kıbrıslı Yalısı'nın sahibi kim?
Medeni durum nedir?