Kapitülasyon, bir devletin bir anlaşmaya bağlı olarak başka devletlere tanıdığı iktisadi, sosyal ve bazen siyasi ayrıcalıklara denir. Geniş anlamda kapitülasyonlar, Avrupalı devletlerin kendi ülkeleri dışındaki yurttaşlarına, bulundukları devletin yetkilerinin dışında kalmak ve kendi devletlerinin yetkisine bağımlı olmak biçiminde elde ettikleri ayrıcalıklar ile ticaret ve gümrük konularında elde ettikleri kolaylıklar ve imtiyazları kapsar. Dar anlamda kapitülasyonlar,. yüzyıldan itibaren Avrupalı güçlerle Osmanlı Devleti arasında imzalanan anlaşmaları ifade eder.


Kapitülasyonlar nelerdir?

Kapitülasyon , bir devletin bir anlaşmaya bağlı olarak başka devletlere tanıdığı iktisadi, sosyal ve bazen siyasi ayrıcalıklara denir.

Kapitülasyonlar, geniş ve dar anlamda tanımlanabilir:

  • Geniş anlamda kapitülasyonlar , Avrupalı devletlerin kendi ülkeleri dışındaki yurttaşlarına, bulundukları devletin yetkilerinin dışında kalmak ve kendi devletlerinin yetkisine bağımlı olmak biçiminde elde ettikleri ayrıcalıklar ile ticaret ve gümrük konularında elde ettikleri kolaylıklar ve imtiyazları kapsar.
  • Dar anlamda kapitülasyonlar ,. yüzyıldan itibaren Avrupalı güçlerle Osmanlı Devleti arasında imzalanan anlaşmaları ifade eder.

Kapitülasyonlar genellikle şu ayrıcalıkları içerir:

  • Kişisel ayrıcalıklar : İbadet özgürlüğü, kendi dinsel yöneticilerini seçme hakkı, mabetlerde dokunulmazlık, yeni kiliseler inşa etme hakkı.
  • Adli ayrıcalıklar : Kendi dinine göre yargılanma.
  • Ekonomik ayrıcalıklar : Vergi indirimi veya denetim serbestliği gibi ticaret yapma kolaylıkları.

Kapitülasyonlar, Osmanlı Devleti'nin çöküşünde önemli bir rol oynamış ve 1923'te Lozan Antlaşması ile kaldırılmıştır

Kapitülâsyonlar neden kaldırıldı?

Kapitülasyonlar, Osmanlı Devleti'nin ekonomik gücünü sarsması, yerli sanayii çökertmesi, ticaretin dengesini bozması, bütçe açığını artırması ve borçlanmayı hızlandırması gibi nedenlerle kaldırılmıştır. Kapitülasyonların kaldırılmasında etkili olan bazı olaylar şunlardır: İttihat ve Terakki'nin çabaları: İttihat ve Terakki Cemiyeti, 1911 kongresinde kapitülasyonların kaldırılmasını gündeme getirmiş ve 9 Eylül 1914'te kapitülasyonların kaldırıldığını tüm elçiliklere bildirmiştir. Kurtuluş Savaşı sırasındaki anlaşmalar: 28 Mart 1921'de Sovyetler Birliği ile yapılan anlaşmanın. maddesi ve 24 Temmuz 1923 tarihli Lozan Antlaşması, kapitülasyonları geçersiz ve kaldırılmış saymıştır. Kapitülasyonların kaldırılması, Türkiye Cumhuriyeti'nin tam bağımsız olması açısından da önemli bir adım olmuştur.

Osmanlı'da kapitülasyonlar neden verildi?

Osmanlı Devleti'nde kapitülasyonların verilme nedenleri şunlardır: Ticaretin geliştirilmesi. Ekonomik amaç. Siyasi amaçlar. Dinsel farklılık. Kapitülasyonlar, Osmanlı Devleti'nin egemenlik hakkını sınırlamış ve devleti ekonomik, adli ve idari konularda çeşitli kısıtlamalarla karşı karşıya bırakmıştır.

Lozan Barış Antlaşması'nda kapitülasyonlar nasıl kaldırılmıştır?

Lozan Barış Antlaşması'nda kapitülasyonlar, 24 Temmuz 1923 tarihinde tamamen kaldırılarak yürürlükten çıkarılmıştır.

Kapitulasyonların kaldırılması hangi antlaşma ile olmuştur?

Kapitülasyonların kaldırılması, 24 Temmuz 1923 tarihinde imzalanan Lozan Antlaşması ile gerçekleşmiştir. Lozan Antlaşması'nın özel hükümler bölümündeki. madde, "Yüksek akit taraflar, Türkiye'de kapitülasyonların bütün nokta-i nazarlardan tamamen ilgasını her biri; kendisine taallûku cihetinden kabul ettiklerini beyan ederler" hükmünü getirmiştir.

Kapitülasyonların kaldırıldığını ilk hangi devlet kabul etti?

Kapitülasyonların kaldırıldığını ilk kabul eden devlet, Ankara Hükümeti olmuştur. 9 Eylül 1914 tarihinde, İttihat ve Terakki Hükümeti kapitülasyonların kaldırıldığını tüm elçiliklere bildirmiştir. Kapitülasyonların gerçek anlamda kaldırılması ise 24 Temmuz 1923'te imzalanan Lozan Barış Antlaşması ile mümkün olmuştur.

Kapitülasyonlar ne zaman başladı ve bitti?

Kapitülasyonlar, Osmanlı Devleti'nde ilk kez. Murad döneminde Ragusa Cumhuriyeti'ne verilen ticari imtiyazlarla başlamıştır. Sürekli hale getirilmesi ise. Mahmud döneminde, 1739 yılında Fransa'ya verilen kapitülasyonlarla olmuştur. Kaldırılması ise Lozan Antlaşması ile 24 Temmuz 1923 tarihinde gerçekleşmiştir.

Kapitülâsyonlar neden kaldırıldı?

Kapitülasyonlar, Osmanlı Devleti'nin ekonomik gücünü sarsması, yerli sanayii çökertmesi, ticaretin dengesini bozması, bütçe açığını artırması ve borçlanmayı hızlandırması gibi nedenlerle kaldırılmıştır. Kapitülasyonların kaldırılmasında etkili olan bazı olaylar şunlardır: İttihat ve Terakki'nin çabaları: İttihat ve Terakki Cemiyeti, 1911 kongresinde kapitülasyonların kaldırılmasını gündeme getirmiş ve 9 Eylül 1914'te kapitülasyonların kaldırıldığını tüm elçiliklere bildirmiştir. Kurtuluş Savaşı sırasındaki anlaşmalar: 28 Mart 1921'de Sovyetler Birliği ile yapılan anlaşmanın. maddesi ve 24 Temmuz 1923 tarihli Lozan Antlaşması, kapitülasyonları geçersiz ve kaldırılmış saymıştır. Kapitülasyonların kaldırılması, Türkiye Cumhuriyeti'nin tam bağımsız olması açısından da önemli bir adım olmuştur.

Diğer Hukuk Yazıları
Hukuk