Yaşam
Teknoloji
Seyahat
Sağlık
Moda ve Güzellik
Faydalı Bilgiler
Kültür ve Sanat
Eğitim
Doğa ve Hayvanlar
Kayaçların parçalanması ve kaya düşmesi kütle hareketleri olarak adlandırılan dış kuvvetlerdir.
Kayaç, bir veya birden fazla mineralin bir araya gelmesiyle oluşan mineral topluluğudur. Kayaçlar, oluşumları sırasındaki doğal ortamı yansıtan belgeler olarak kabul edilir ve yer kabuğunun jeolojik gelişimini izler. Üç ana kayaç türü vardır:. Magmatik (Püskürük) Kayaçlar: Magma veya lavın soğumasıyla oluşur.. Tortul Kayaçlar: Kayaların parçalanması ve bu parçaların birikmesiyle meydana gelir.. Başkalaşım (Metamorfik) Kayaçlar: Yüksek sıcaklık ve basınç altında diğer kayaçların değişime uğramasıyla oluşur.
Kayaç parçalanması ile oluşan toprak türü, regolit olarak adlandırılır. Kayaçların toprağa dönüşmesi ise fiziksel ve kimyasal ayrışma süreçlerinin birleşimiyle gerçekleşir. Toprak oluşumunu etkileyen beş ana faktör şunlardır:. Kayaç (ana madde).. İklim.. Topoğrafya.. Organizmalar.. Zaman. Bu faktörlerden herhangi birinin eksikliği, toprak oluşumunun gerçekleşmemesine neden olur.
Kayaçları parçalayan etkenler fiziksel ve kimyasal olarak ikiye ayrılır. Fiziksel etkenler: Sıcaklık değişimleri: Gün içinde meydana gelen sıcaklık farkları, kayaçların genleşmesine ve büzülmesine neden olarak çatlamalarına yol açar. Donma ve çözülme: Su, kayaç çatlaklarına girip donduğunda genişler ve kayaçları parçalar. Rüzgar ve su erozyonu: Rüzgar ve su, kayaç yüzeylerini aşındırarak küçük parçaların kopmasına neden olur. Kimyasal etkenler: Oksidasyon: Oksijenle temas eden mineraller oksidasyona uğrayarak zayıflar ve parçalanır. Hidroliz: Su, kayaçların kimyasal yapısını değiştirerek parçalanmaya neden olur. Asit yağmurları: Asit içeren yağmurlar, kayaçların kimyasal yapısını bozarak çürümelerine sebep olur. Ayrıca, bitki kökleri ve mikroorganizma aktivitesi de kayaçların parçalanmasına katkıda bulunabilir.
Kayaçların yüzey işlemleri, kayaçların dış kuvvetlerin etkisiyle aşınıp, taşınıp çukur alanlarda birikmesi süreçlerini içerir. Bu süreçler şunlardır: Ufalanma. Taşınma. Çökelme. Taşlaşma. Ayrıca, magmanın yüzeye çıkıp yeryüzünde soğuyup katılaşması ile yüzey kayaçları oluşur.
Kayaçların ayrışması, yerkabuğunu oluşturan kayaçlarda yüzey ya da yüzeye yakın kesimlerde, yerdeğiştirmeye uğramadan, mekanik ve kimyasal süreçlerle meydana gelen nitelik değişimleridir. İki ana ayrışma türü vardır:. Fiziksel (mekanik) ayrışma: Su, buz, sıcaklık ve basınç gibi atmosferik durumlarla direkt etkileşim sonucu toprak ve kayalarda bozulmaları kapsar.. Kimyasal ayrışma: Kayaçların kimyasal olaylar sonucunda çözülme şeklinde kendini gösterir. Ayrışma, genellikle birlikte etki eden veya birbirine ortam hazırlayan bu iki sürecin etkisiyle gerçekleşir.
Kayaçlar, çeşitli minerallerin veya mineral ve taş parçacıklarının bir araya gelmesinden ya da bir mineralin çok miktarda birikmesinden meydana gelen katı birikintilerdir. Coğrafya açısından kayaçlar, yer kabuğunun doğal belgeleri olarak kabul edilir; oluşumları sırasındaki doğal ortamı yansıtırlar. Kayaçlar, oluşum şekillerine ve içerdikleri minerallere göre üç ana gruba ayrılır:. Magmatik (Püskürük) Kayaçlar: Magmanın soğuyarak katılaşması sonucu oluşur.. Tortul (Sedimenter) Kayaçlar: Kayaların aşındırılması sonucu oluşan kırıntıların birikmesiyle meydana gelir.. Başkalaşım (Metamorfik) Kayaçlar: Diğer kayaçların yüksek sıcaklık ve basınç altında değişime uğramasıyla oluşur.
Kayaçların ufalanma ve parçalanma sonucu dönüştüğü kayaçlar, tortul kayaçlar ve toprak olarak adlandırılır. Tortul kayaçlar, dış kuvvetlerin etkisiyle parçalanan kayaçların kum gibi küçük parçalar halinde veya suda çözünmüş halde taşınan maddelerin birikip sertleşmesiyle oluşur. Toprak ise, yer kabuğunu oluşturan kayaçların ayrışması ve ufalanması ile oluşmuş; içinde çeşitli mineraller, canlı organizmalar, organik maddeler, hava ve su bulunan yeryüzü örtüsüdür.
Eğitim
Kütle neden değişmez?
Kritisizm nedir?
Krater ve volkanik krater arasındaki fark nedir?
Liselerde sözlüler yazılılar kadar önemli mi?
Eskrimde lam ve lamel ne işe yarar?
Dış açı ortay teoremi nasıl ispatlanır?
Karboksipeptidaz ne işe yarar?
Laboratuvarda kroze nasıl kullanılır?
Karbonat asidik mi yoksa bazik mi?
Kadın subay eğitimi kaç ay?
Kloroplazt hangi hücrelerde bulunur?
Eba puanlama sistemi değişti mi?
Kabusname ne anlatıyor?
Hangi atomlar daha büyük?
Hız Yayınları 7. sınıf 600 soru nasıl indirilir?
Gold paslanmaz paslanır mı?
e^(2x) nasıl integral alınır?
Doçent ve associate professor aynı mı?
LGS'de 24 net kaç puan eder?
Hal değişimleri nelerdir LGS?
Elektrikte en büyük birim nedir?
Gaziantep Üniversitesi öğrenci girişi nasıl yapılır?
Kadın astsubay hangi bölümlerden alıyor?
MSÜ sınavında neden kitapçık verilmiyor?
Ens yayınları zor mu?
Kar tatilinde staja gidilir mi?
Kümeler işaretleri nelerdir?
Döl dışarıda ne kadar yaşar?
Fosforilasyon nedir?
HCl neden polar kovalent bağ?
Ka ve pKa nasıl bulunur?
Dörtgenlerin iç açılarının toplamı neden 360 derece?
Kompozisyon nasıl yazılır kısaca?
Limnoloji nedir kısaca?
Kat katları kaça ayrılır?
Megep modülleri nasıl indirilir?
Layihaları kim hazırlar?
Hematopoiezin aşamaları nelerdir?
Kaya ve taş arasındaki fark nedir?
Isı genleşme katsayısı nedir TYT?