Yaşam
Teknoloji
Seyahat
Sağlık
Moda ve Güzellik
Faydalı Bilgiler
Kültür ve Sanat
Eğitim
Doğa ve Hayvanlar
Kayaçlardan kopan küçük kütleye taş denir.
Kayaç, bir veya birden fazla mineralin bir araya gelmesiyle oluşan mineral topluluğudur. Kayaçlar, oluşumları sırasındaki doğal ortamı yansıtan belgeler olarak kabul edilir ve yer kabuğunun jeolojik gelişimini izler. Üç ana kayaç türü vardır:. Magmatik (Püskürük) Kayaçlar: Magma veya lavın soğumasıyla oluşur.. Tortul Kayaçlar: Kayaların parçalanması ve bu parçaların birikmesiyle meydana gelir.. Başkalaşım (Metamorfik) Kayaçlar: Yüksek sıcaklık ve basınç altında diğer kayaçların değişime uğramasıyla oluşur.
Kayaçların özelliklerinden 10 tanesi:. Kristal yapı: Çoğu kayaç, kristallerden oluşur.. Tabakalanma yok: Tabakalı bir yapıları yoktur.. Kütleler halinde olma: Kütleler halinde bulunurlar.. Fosil içermeme: İçlerinde fosil bulunmaz.. Asitten etkilenmeme: Asitten etkilenmezler.. Yarı kristalli olma: Dış püskürük kayaçlar, tam kristalleşme olmadığı için yarı kristallidir.. Şekilsiz olma: Şekilsiz olabilirler, az sayıda büyük kristal bulunabilir.. Camsı yapı: Hava ile temas sonucu hızlı soğuduklarından camsı bir yapı gösterebilirler.. Tabakalı yapı: Fiziksel tortul kayaçlar, taneli ve tabakalı bir yapıya sahiptir.. Kimyasal bileşim: Kimyasal tortul kayaçlar, suda eriyebilen kayaçların çökelmesiyle oluşur.
Kayaç parçalanması ile oluşan toprak türü, regolit olarak adlandırılır. Kayaçların toprağa dönüşmesi ise fiziksel ve kimyasal ayrışma süreçlerinin birleşimiyle gerçekleşir. Toprak oluşumunu etkileyen beş ana faktör şunlardır:. Kayaç (ana madde).. İklim.. Topoğrafya.. Organizmalar.. Zaman. Bu faktörlerden herhangi birinin eksikliği, toprak oluşumunun gerçekleşmemesine neden olur.
Kayaçların parçalanmasıyla oluşmuş kütleler sırasıyla şöyledir: kayaçlar parçalanarak kayaları oluşturur; kayalar parçalanarak taşları oluşturur; taşlar parçalanarak çakılları oluşturur; çakılların en küçük haline kum denir.
Kayaç sınıflandırma tablosu, kayaçların oluşum şekillerine göre üç ana gruba ayrıldığını gösterir:. Magmatik (Püskürük) Kayaçlar: Yer içinde veya yeryüzünde magmanın soğuyarak katılaşmasıyla oluşur.. Tortul Kayaçlar: Akarsular, buzullar, rüzgarlar gibi dış etkenlerle aşındırılan kayaların kırıntılarının birikmesiyle oluşur.. Başkalaşım (Metamorfik) Kayaçlar: Magmatik ve tortul kayaçların yüksek sıcaklık ve basınç altında değişime uğramasıyla oluşur. Bu sınıflandırma, kayaçların mineral yapıları, kimyasal bileşenleri ve dokularına göre daha ayrıntılı alt dallara da ayrılır.
Kayaçları parçalayan etkenler fiziksel ve kimyasal olarak ikiye ayrılır. Fiziksel etkenler: Sıcaklık değişimleri: Gün içinde meydana gelen sıcaklık farkları, kayaçların genleşmesine ve büzülmesine neden olarak çatlamalarına yol açar. Donma ve çözülme: Su, kayaç çatlaklarına girip donduğunda genişler ve kayaçları parçalar. Rüzgar ve su erozyonu: Rüzgar ve su, kayaç yüzeylerini aşındırarak küçük parçaların kopmasına neden olur. Kimyasal etkenler: Oksidasyon: Oksijenle temas eden mineraller oksidasyona uğrayarak zayıflar ve parçalanır. Hidroliz: Su, kayaçların kimyasal yapısını değiştirerek parçalanmaya neden olur. Asit yağmurları: Asit içeren yağmurlar, kayaçların kimyasal yapısını bozarak çürümelerine sebep olur. Ayrıca, bitki kökleri ve mikroorganizma aktivitesi de kayaçların parçalanmasına katkıda bulunabilir.
Kayaçların ufalanma ve parçalanma sonucu dönüştüğü kayaçlar, tortul kayaçlar ve toprak olarak adlandırılır. Tortul kayaçlar, dış kuvvetlerin etkisiyle parçalanan kayaçların kum gibi küçük parçalar halinde veya suda çözünmüş halde taşınan maddelerin birikip sertleşmesiyle oluşur. Toprak ise, yer kabuğunu oluşturan kayaçların ayrışması ve ufalanması ile oluşmuş; içinde çeşitli mineraller, canlı organizmalar, organik maddeler, hava ve su bulunan yeryüzü örtüsüdür.
Eğitim
Dinazorlar ne zaman yaşadı Tübitak yayınları?
Kalker tabakası nedir?
Dünyanın en büyük sayısı Googolplex mi?
Maar ve krater arasındaki fark nedir?
Klinik psikoloji doktorası kaç yıl sürer?
Kapsül ne işe yarar?
Hangi tohum rengi baskın?
Kan pulcuğu ve akyuvar arasındaki fark nedir?
Düşen seviyeli permeabilite deneyinde hangi zeminler için kullanılır?
En zıt renk hangisi?
Kaç element diatomik?
Misakı Milli hangi kongrede kabul edildi?
Güneş ve Dünya arasındaki mesafe nasıl ölçülür?
Geometrik cisim ve şekillerin yön konum ve büyüklükleri değiştiğinde biçims..
Kaybolan meslekler neden yok oldu?
Euler sayısı 'e' neden ve nasıl her yerde karşımıza çıkıyor?
Halk eğitim gassal kursu veriyor mu?
Grup genişliği nasıl bulunur?
Küp farkı nasıl bulunur?
Hitler'in bıyığı neden öyle?
Devrim ve siyasal rejim arasındaki fark nedir?
Matematik ile ilgili genel kültür soruları nelerdir?
Güneş'ten büyük yıldızlar var mı?
Milli Teknoloji Akademisi uzaktan eğitim nasıl yapılır?
KPSS'de muhasebe zor mu?
Hidroliz süreci nedir?
Hesap makinesinde üs nasıl hesaplanır?
Fizik biliminin diğer disiplinlerle ilişkisi nelerdir?
MİT personeli nasıl seçilir?
Fiktif ve gerçek arasındaki fark nedir?
Glikozit bağı DNA'da nerede bulunur?
Esnek ve esnek olmayan çarpışma nasıl ayırt edilir?
Lineer ne demek?
Hızlıgo ne işe yarar?
Galya ve Fransa aynı mı?
Fizik mühendisleri nerelerde çalışabilir?
Dünyada kaç tane boğaz var Türkiye'de kaç tane?
Emevi Devleti'nin kuruluş ve yıkılış tarihi nedir?
Kalorimetre ne işe yarar?
Kartaca ve Roma neden savaştı?