Mecazlı söyleyiş , bir kelimenin cümle içinde kullanılırken ilk anlamından tamamen uzaklaşıp farklı bir anlama gelecek şekilde kullanılmasıdır.
Bazı örnekler :
Mecazlı söyleyiş, atasözleri ve deyimlerde sıkça kullanılır.
Mecaz anlamlı cümle örnekleri: Konsere gidemeyince biletlerimiz yandı. Onun bakışları yüreğimi yakıyor, beni kahrediyordu. Ağırdan alıyordu. Dünya başına yıkıldı. Yüreği ağzına geldi. Odasını fırtına gibi terk etti. Yıldızlar göz kırptı. Kalbim buz kesildi. Düşünceler denizinde yüzüyorum. Otobüsü kaçırınca konser biletlerimiz de yandı.
"Dünya" kelimesi mecaz anlamda genellikle "duygu, düşünce ve hayal âlemi" anlamında kullanılır. Örnek cümleler: - Bugün dünya kadar işim var! (Çok fazla işim var). - Onun küçüklükten beri gözü hep yükseklerdeydi (Hedefleri büyüktü).
Mecaz anlam ile ilgili cümlelerden bazıları şunlardır: "Tabağında ne varsa yalayıp yuttu". "Telefonla konuştuktan sonra ateş püskürüyordu". "Yeni yönetici çok sığ bir konuşma yaptı". "Yıllardır senin kırdığın ceviz kırkı aştı". "Sinemaya geç kalınca aldığımız filmin bileti yandı". "Onun bakışları yüreğimi yakıyor, beni kahrediyordu". "Konsere gidemeyince biletlerimiz yandı". "Ortalıkta savaş kokusu vardı". "Olaylara karşı kör ve sağırdır". "Boş sözlerle beni oyalamayın". Daha fazla örnek için şu siteler kullanılabilir: mustafakaragol.com; dilbilgisi.net; cnnturk.com; dersturkce.net.
Deyimler ve mecazlar aynı şey değildir, ancak her ikisi de genellikle mecazlı anlatım içerir. Deyimler, bir durumu, olayı veya duyguyu etkili bir şekilde ifade eden, genellikle birden fazla kelimeden oluşan söz öbekleridir. Mecaz, bir kelimenin gerçek anlamından uzaklaşarak, bir benzerlik ilgisiyle daha etkili bir biçimde kullanılmasıdır. Dolayısıyla, deyimler mecazlı anlatım içeren bir söz öbeğidir, ancak her mecazlı anlatım deyim olarak kabul edilmez.
. sınıf Türkçe söz sanatları şunlardır: Abartma (Mübalağa). Benzetme (Teşbih). Kişileştirme (Teşhis). Konuşturma (İntak). Karşıtlık (Tezat).
En çok kullanılan mecazlardan bazıları şunlardır: Mecaz-ı mürsel (ad değişimi). İstiare (eğretileme). Teşbih (benzetme). Kinaye. Ayrıca, günlük konuşmalarda sıkça kullanılan bazı mecaz örnekleri şunlardır: "Ağırdan alıyordu". "Burnumdan geldi". "Dünya başına yıkıldı". "Eli kulağında".
"Doğru" kelimesinin gerçek ve mecaz anlamları şunlardır: Gerçek Anlam: Bir şeyin olması gerektiği gibi olması, yanlış olmaması durumu. Mecaz Anlam: Kelimenin asıl anlamından uzaklaşarak yeni bir anlam kazanması. Örnek cümleler: "Doğru yolu bulmak için çok uğraştı" (amaca ulaşma yöntemi anlamında). "O, doğru insan" (güvenilir, dürüst anlamında). Terim Anlam: Belirli bir bilim dalında özel bir anlam taşıyan kelime. Örnek cümleler: "Matematikte doğru, iki noktadan geçen düz çizgidir". "Müzikte doğru notalar, parçanın melodisini oluşturur".
SON YAZILAR